Pallotyńska Niedziela Misyjna 5 października 2014
Po raz kolejny świętować będziemy Pallotyńską Niedzielę Misyjną, by przyjrzeć się blizej jednemu z krajów, w których działają Pallotyni. Tym razem jest to Kamerun i założyciel Kościoła w Kamerunie, biskup Henrique Vieter.

Celebrując jubileusz stulecia śmierci pierwszego biskupa Kameruna, pallotyna, bp. Henrique Vieter (1853-1914), który zmarł 7 listopada 1914 roku w Yaoundé, Kamerun tegoroczna pallotyńska niedziela misyjna, która obchodzimy 5 października 2014 roku, została poświęcona temu niezwykłemu misjonarzowi. Biskup Vieter odegrał ważna rolę w narodzinach i rozwoju Kościoła w Kamerunie oraz w zakorzenieniu charyzmatu pallotyńskiego w Niemczech, Polsce i innych krajach świata oraz w narodzeniu misyjnej gałęzi Sióstr Pallotynek. Wspominamy ...
... postać naszego współbrata, herolda Ewangelii w Kamerunie, modląc się o kontynuację jego dzieł apostolskich zarówno w Kamerunie jak i w pallotyńskiej rodzinie. Modlimy się, aby jego proces beatyfikacyjny rozpoczęty w Kamerunie zakończył się pozytywnie.

Krótka biografia
Gerard Heinrich Vieter urodził sie 13 lutego 1853 roku w Cappenberg, w diecezji Münster, Niemcy. Został ochrzczony 16 lutego tego samego roku. Do pierwszej komunii przystąpił 25 kwietnia 1866 roku e kilka miesięcy później otrzymał sakrament bierzmowania. Z zawodu był stolarzem, jednak zawsze pragnął zostać księdzem. Bóg wysłuchał jego pragnień i został skierowany do wspólnoty pallotynów w Rzymie, gdzie został przyjęty przez Przełożonego Generalnego ks. Faá di Bruno. Studia filozoficzne ukończył w Masio, Włochy, a teologiczne na Uniwersytecie Gregoriana w Rzymie, za które otrzymał medal z dziedziny teologii dogmatycznej. 8 maja 1887 roku przyjął święcenia kapłańskie. Po krótkim i dobrze prowadzonym apostolstwie w Masio, gdzie pracował jako rektor domu formacyjnego, oraz w Caxias do Sul w Brazylii, gdzie pracował jako kapelan emigrantów włoskich 22 lipca 1890 roku został mianowany Prefektem Apostolskim w Kamerunie. Prefektura Apostolska w Kamerunie została utworzona 18 marca 1890 roku i została powierzona pallotynom. 20 grudnia 1904 roku Prefektura została przetworzona w Wikariat Apostolski i 22 stycznia 1905 roku ks. Heinrich Vieter otrzymał nominację na Wikariusza Apostolskiego otrzymując godność biskupią i katedrę św. Jerzego w Limburgu. Po gorliwie pracy apostolskiej 7 listopada 1914, mając 61 lat zmarł w Yaoundé.

Dzieło misyjne w Kamerunie
Program pracy misyjnej nie ograniczył się tylko do „początków zaszczepienia” albo do “Plantatio Ecclesiae” czyli do stworzenia infrastruktury kościelnej (kościołów, szkół, wspólnot), lecz również do pogłębienia „początków ewangelizacji”, czyli zapewnić nawrócenia neofitów. Sakramenty i stowarzyszenia religijne (Bikoan) zostały użyte przez bp. Vietera i jego towarzyszy jako narzędzia do osiągnięcia tego celu. Sześć lat po rozpoczęciu ewangelizacji Kamerunu, Papież Leon XIII podczas audiencji w Watykanie powiedział: „Ah, ten Prefekt z Kamerunu, pragnę osobiście dobrze widzieć go” (‘Oh, quel Prefetto di Camerun devo vederlo propriamente bene”).
Z pewnością doświadczenie, jakie ten niemiecki Włoch zdobył w Masio oraz w Caxias do Sul, pomogły mu w formowaniu Kameruńczyków aby stali się dobrymi obywatelami i gorliwymi katolikami. Dlatego używał szkół, jako dobrej metody ewangelizacyjnej. Liczne szkoły podstawowe i techniczne zostały utworzone na misyjnym terenie powierzonym pallotynom. Sztandarowym punktem edukacyjnego programu była założona w 1907 roku Szkoła Katechetów w Einsiedeln południowym wschodzie Kamerunu. W szkole tej formowano wspaniałych katechetów pomagających misjonarzom w ewangelizacji. Podczas tych prac bp. Vieter miał wiele trudności gdyż wielu współbraci i towarzyszy jego pracy umierało nagle w wyniku malarii i czarnej ospy. W tamtym czasie wyjazd na misji oznaczał długie męczeństwo. Biskup Vieter nie przyjmował jakiekolwiek idei od swoich przełożonych z Niemiec czy z Rzymu, jeśli sprawa dotyczyła interesu Kamerunu.

Dwie historyczne decyzje zaważyły na życiu i dziele tego człowieka prostego, uczciwego, pobożnego i niezmęczonego w Kamerunie. Pierwsza z nich to zawierzenie na początku działalności w Kamerunie 8 grudnia 1890 roku, pracę misyjna i Kamerun matczynej opiece Królowej Apostołów.

Po drugie w dniach 26 - 28 września 1906 roku przeprowadził w Douala I Synod Kościoła w Kamerunie. Wydarzenie to pozwoliło na rozwój kwitnącego kościoła w Kamerunie. Według statystyk z dnia 31 grudnia 1913 roku, na kilka miesięcy przed śmiercią biskupa Vietera, która miała miejsce 7 listopada 1914 roku, Kościół w Kamerunie liczył:
• 37.597 ochrzczonych
• 15 stacji misyjnych
• 70 misjonarzy pallotyńskich (34 kapłanów e 36 braci)
• 29 Sióstr Misjonarek Pallotynek
• 22 szkół podstawowych i 182 szkół technicznych.
• 19.468 uczniów z czego 17.650 chłopców i 1.818 dziewcząt.
• 259 chłopców uczących w centrach doskonalenia zawodowego
• 79 nauczycieli miejsowych.

Karl Ebermaier, niemiecki gubernator Kamerunu w latach 1912 – 1916 opisał biskupa Vietera jako „Dobrego Pasterza powierzonej mu owczarni, umiłowany i lubiany przełożony”. Można porównać tego wiernego syna Kościoła i założyciela chrześcijańskiej nacji na afrykańskiej ziemi ze św. Bonifacym (672 / 754), ojca narodu niemieckiego lub ze św. Joaną D’Arc (1412-1431), bohaterka i matką narodu francuskiego. Biskup Vieter żył zgodnie z psalmem 69: „Gorliwość o dom twój mnie pożera” (Ps 69,10). Dlatego wybrał jako hasło swojej posługi biskupiej słowa: „Ego servus tuus” – Ja Twój sługa, gdyż chciał być uniżonym sługa Słowa Bożego wśród ludzi.
Biskup Vieter prowadził w Kamerunie pracę uznana przez Wilhelma Heiricha Solf, Sekretarza Stanu w administracji kolonialnej Niemiec w Berlinie, jako „wspaniałą”. Jego grób znajduje się w Mvolyé, w dzielnicy Yaoundé (politycznej stolicy Kamrunu), gdzie w styczniu 1901 roku bp. Vieter założył pierwszą misję katolicka w Kamerunie dla regionu Yaoundé. Na jego grobie widnieje napis: „Pallotyni, nasi ojcowie w wierze”.

Jego rola w rozwoju rodziny pallotyńskiej i kontynuacja dzieła w Kamerunie
Uważany za apostoła-założyciela Kościoła Katolickiego w Kamerunie i ojca założyciela wiary w tym kraju, bp. Heinrich Vieter miał swój wkład również w historię rozwoju pallotyńskiej rodziny. Dzięki misyjnemu zaangażowaniu bp. Vietera i jego towarzyszy pallotyni mogli rozwinąć się w Niemczech, otwierając dom formacyjny dla nowych misjonarzy pallotyńskich dla ewangelizacji Kamerunu; Australii i w wielu krajów Ameryki Łacińskiej. Charyzmat pallotyński rozprzestrzenił się również na sąsiednie kraje europejskie, takie jak: Polska, Szwajcaria, Austria.

Widząc potrzebę edukacji i formacji młodych Kameruńczyków w 1892 roku bp. Vieter zaprasza Siostry Pallotynki do pracy misyjnej w Kamerunie. Dla tej pracy w Limburgu, Niemcy, powstaje misyjna gałąź sióstr Pallotynek, która z czasem staje się autonomiczną jednostką realizującą misyjna wizję św. Wincentego Pallottiego. Po przerwie w wyniku I Wojny Światowej w 1916 roku Pallotyni z Niemieckiej Prowincji w Limburgu powracają do Kamerunu w 1964 roku aby kontynuować dzieło bp. Vietera i jego towarzyszy. Po jubileuszu 100-lecia Kościoła Katolickiego Kamerunie, w 1990 roku, otworzono pierwszy pallotyński dom formacyjny nazwany “Maison Henri Vieter” (Dom Henri Vieter), dla uczczenia apostoła i założyciela Kościoła w Kamerunie. Z Bożym błogosławieństwem przejawiającym się w miejscowych powołaniach, pierwszy kameruński pallotyn otrzymał święcenia kapłańskie w 1994 roku.

Po powrocie pallotynów w 1993 roku na misje w Mvolyé, w Yaoundé, misję założoną przez bp. Vietera w 1901 roku, powstaje chór Henri Vieter i Foyer Henri Vieter, w Mvolyé. Rozwój pallotynów w Kamerunie umożliwia otwarcie misji w Nigerii, gdzie pierwszy miejscowy kapłan został wyświecony w 2010 roku.

Dziś te dwa kraje tworzą pallotyńską Regię Najświętszej Trójcy. Liczy ona wraz z braćmi po wiecznej profesji, profesji czasowej i nowicjuszy ponad 130 członków. Jej członkiem jest również pierwszy pallotyński biskup kameruński Bruno Ateba Edo, mianowany 5 kwietnia 2014 roku na ordynariusza diecezji Maroua Mokolo.

Odpowiadając na zaproszenie bp. Jana Ozga, ordynariusza diecezji Doumé Abong-Mbang Siostry Pallotynki z polskiej prowincji powróciły do Kamerunu w roku 1998. Dziś pracuje w Kamerunie 15 sióstr, które posiadają również dom formacyjny dla miejscowych powołań. Siostry pracują głównie w apostolstwie socjalno-charytatywnym (edukacja, służba zdrowia, promocja ludzka, adopcja serca) w trzech kameruńskich diecezjach.

Nasi współbracia z Regi Kameruńsko – Nigeryjskiej pracują w 8 diecezjach w Kamerunie i 2 w Nigerii. Poza terytorium Regi pracują i studiują w Niemczech, Francji, we Włoszech, Stanach Zjednoczonych i RPA. Ich zaangażowanie apostolskie jest widoczne w parafiach, w formacji młodzieży, w szkołach, w prowadzeniu wraz z Siostrami Pallotynkami centrum duchowości. Kontynuują dzieło rozpoczęte przez bp. Vietera i jego towarzyszy.

Dziś w Kamerunie jest wiele instytucji, którą noszą imię tego apostoła i herolda Ewangelii: dom formacji pallotyńskich kleryków „Maison Vieter” w Nkolbisson, budowany kompleks szkolny w „Dom Vieter” w Yaoundé, chór Coral Henri Vieter z bazyliki Królowej Apostołów w Yaoundé. Ofiary zabrane podczas Pallotyńskiej Niedzieli Misyjnej 2014 zostaną przeznaczone na ukończenie kompleksu szkolnego w Yaoundé oraz na opłacenie kosztów związanych z procesem beatyfikacyjnym bp. Vietera, który już się rozpoczął w Kamerunie

Ks. Jean Bertrand Etoundi SAC
Sekretarz Generalny ds. Misji

Tłumaczenie: ks. Artur Karbowy SAC