Rok 1998 jest rokiem jubileuszowym 25-lecia pobytu i pracy polskich pallotynów w Brazylii. Nie byli oni jednak pierwszymi pallotynami w tym kraju.

Jako pierwsi w 1919 r. podjęli tu pracę misyjną pallotyni włoscy. Następnie w 1929 r. pierwszego misjonarza wysłała do Brazylii prowincja niemiecka. Dało to początek 2 prowincjom pallotyńskim: w Santa Maria, założonej przez pallotynów włoskich oraz w São Paulo, utworzonej przez pallotynów niemieckich.
Idea pracy misyjnej w Ameryce Południowej towarzyszyła od dawna także pallotynom polskim. W Urugwaju, jeszcze przed II wojną światową, podjęli pracę Księża: A. Zaraza, J, Chudziński, W Stolz, J, Kotlęga oraz br. J. Boduch. W okresie wojny przez jakiś czas w Brazylii pracował ks. M. Curzydło. Pragnienie wyjazdu do pracy w Brazylii wśród polskich pallotynów pojawiło się ponownie w latach sześćdziesiątych. Jednakże ze względu na sytuację polityczną w kraju...

...wyjazd okazał się niemożliwy. Dopiero w latach siedemdziesiątych, konkretnie 4 kwietnia 1973 roku, księża: J. Jędraszek, Cz. Zając i T. Korbecki udali się do pracy w Brazylii. Dwóch z nich, tj. ks. Zając i ks. Korbecki pracuje w Brazylii do obecnej chwili. W tym samym czasie rozpoczął pracę wśród Indian w Amazonii ks. J. Maślanka. Misjonarze ci dali początek Delegaturze Misyjnej w Brazylii p.w. Matki Bożej Miłosierdzia.

Przez kilka początkowych miesięcy pracowali w diecezji Erexim, a w 1974 r. podjęli pracę w Rio de Janeiro. Wtedy przejęto 2 parafie od pallotynów włoskich: św. Elżbiety i św. Rocha, w których polscy pallotyni pracują do dzisiaj. W roku 1976 przybyli do Brazylii kolejni misjonarze: ks. J. Janik, ks. S. Kajfasz i br. J. Zgłobica, a nieco później, nieżyjący już ks. L. Homa. W latach następnych dołączyli księża: J. Sopicki, E. Feldo i M. Skorżyński, J. Baraniecki, S. Guzowski, Z. Lewandowski, T. Domański, K. Sopicki, J, Kaczmarek, K. Pac, Z. Dobek. Niestety, w krótkim czasie pallotyni ponieśli duże straty – zginęli księża E. Feldo i M. Skorżyński. Do kraju wrócili: ks. J. Jędraszek i br. J. Zgłobica.

Liczba polskich misjonarzy wzrosła jednak, gdyż na przełomie lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych podjęli pracę owi księża misjonarze: J. Chmielecki, J. Stępiński, J. Stawicki, S. Krajewski, P. Kowalczyk, M. Karny, A. Kowalik, J. Pietrus. Ponadto wyświęcono 2 księży miejscowych: Antonio Pereira de Aguiar oraz Marcelo Nespoli Magalhaes.

Wzrost liczby księży sprawił, iż podjęto pracę w nowych parafiach: Matki Bożej Fatimskiej w Niteroi – mieście leżącym naprzeciw Rio de Janeiro, po drugiej stronie zatoki Guanabera, św. Sebastiana w Niteroi, wybudowano kościół pod wezwaniem Miłosierdzia Bożego w Rio de Janeiro, jako pierwszy pod tym wezwaniem w Ameryce Łacińskiej. Obecnie pallotyni pracują także w parafiach: Matki Bożej Różańcowej, św. Benedykta i św. Rity w Itaperunie (ok. 350 km od Rio de Janeiro), parafii Matki Bożej w Cachoeiras de Macacu oraz w parafii Matki Bożej Żeglarzy w Rio de Janeiro i Matki Bożej Chwalebnej w manaus (Amazonia).

Obecnie Delegatura polskich pallotynów liczy 23 księży, którzy pracują w 12 parafiach w Brazylii i 1 w Lizbonie, w Portugalii.
Dom główny Delegatury znajduje się w Rio de Janeiro, obok kościoła Miłosierdzia Bożego. Delegatem jest ks. J. Sopicki. W Domu Delegatury tymczasowo mieści się Seminarium Duchowne.

Do Delegatury Misyjnej w Brazylii należy też duża parafia (ok. 150 – 200) tys. Mieszkańców) w Lizbonie, w dzielnicy Odivelas. Pracują tu księża: J. Janik – długoletni misjonarz w Brazylii, ks. A. Gładysz i ks. Antonio Pereira de Aguiar - pierwszy pallotyn - Brazylijczyk w Delegaturze Misyjnej polskich księży pallotynów.
Jednym z głównych nurtów pracy polskich pallotynów w Brazylii jest rozwój Ruchu Miłosierdzia Bożego. Ruch ten szerzy kult Miłosierdzia Bożego oraz gromadzi czcicieli na spotkaniach modlitewnych. Stale się rozwija, starając się pogłębiać i ożywiać wiarę wśród ludzi oraz naśladować Chrystusa w miłości miłosiernej: „Wielkim zaszczytem jest dla nas, członków Ruchu Miłosierdzia Bożego, jest pracować dla wierności i braterstwa w Kościele poprzez działanie, słowo i modlitwę”. Pogłębieniu problematyki Bożego Miłosierdzia służy, wydawany przez polskich pallotynów, kwartalnik „Raios da Divina Misericordia” – odpowiednik „ Apostoła Miłosierdzia Bożego”.

Innym istotnym zadaniem, jakie realizują polscy pallotyni w Brazylii jest formacja ludzi świeckich do apostolstwa. Dokonuje się ona w różnego rodzaju wspólnotach: ekipy odpowiedzialne za przygotowanie kandydatów do chrztu, bierzmowania oraz za katechizację dzieci, młodzieży i dorosłych; grupy młodzieżowe, krucjata Eucharystyczna, szafarze nadzwyczajni Eucharystii; grupy czcicieli Miłosierdzia Bożego, Żywy Różaniec, Apostolstwo Modlitwy, Wincentyni, Kongregacja Mariańska, Legion Maryi itp.; ruchy Kościelne – ministranci, ruch małżeństw, np. Przymierze Małżeństw z Chrystusem, Kurs Orientacji Religijnej, spotkania Młodzieży z Chrystusem, Ruch Odnowy Charyzmatycznej i inne.

Kościół w Brazylii, ze względu na ciągły brak księży, musi w sposób szczególny opierać się na zaangażowaniu ludzi świeckich.

Ks. Henryk Walczak SAC