Piotr To Rot urodzi³ siê w 1912 r. w ma³ej wiosce Rakunai, le¿±cej na wyspie Nowa Brytania (wsch. czê¶æ Papui Nowej Gwinei), w pobli¿u najwiêkszego na wyspie miasta Raboul. Jego rodzice, Angel To Puia i Maria La Tumul, byli jednymi z pierwszych chrze¶cijan w Rakunai.

Chrzest przyjêli ju¿ jako doro¶li ludzie z r±k Misjonarzy Naj¶wiêtszego Serca Jezusowego. Byli gorliwymi wspó³pracownikami misjonarzy, a tak¿e pierwszymi katechistami syna.
Piotr od najm³odszych lat zwraca³ uwagê pobo¿no¶ci±: czêsto przystêpowa³ do Komunii ¶w., by³ ministrantem.

W 1930 r. (mia³ 18 lat) zapisa³ siê do szko³y ¶w. Paw³a dla katechistów, któr± ukoñczy³ z wyró¿nieniem 3 lata pó¼niej. Wróci³ do rodzinnej wioski Rakunaj i podj±³ pracê katechisty. Uczy³ w sposób jasny i zrozumia³y, z wielkim entuzjazmem i gorliwo¶ci±. Niemal zawsze nosi³ ze sob± Bibliê, któr± czêsto cytowa³. Jedna ze znaj±cych go osób stwierdzi³a: Dla Piotra To Rota katechizowanie i ¿ycie by³y nieroz³±czne. Wyró¿nia³ siê spo¶ród innych, poniewa¿ ¿y³ w sposób wyj±tkowy – tym co g³osi³...
W 1936 r. Piotr o¿eni³ siê z Paol± La Varpit, katoliczk±. Mieli troje dzieci. Bardzo powa¿nie...

...traktowa³ swoje ma³¿eñstwo. Przeciwstawia³ siê poligamii i rozwodom, co by³o przyczyn± wielu konfliktów z mieszkañcami wioski, w³adzami, a nawet z bratem.

Podczas II wojny ¶wiatowej Nowa Brytania znalaz³a siê pod okupacj± japoñsk±. Japoñczycy w drastyczny sposób ograniczyli wszelkie praktyki religijne. Zabronili publicznych i prywatnych spotkañ modlitewnych. W 1942 r. zmusili wszystkich misjonarzy i personel medyczny do opuszczenia wyspy lub zamknêli w obozie koncentracyjnym. Piotr To Rot zosta³ jedynym katolickim katechist± w okrêgu Rakunai: prowadzi³ katechizacjê, chrzci³ dzieci i doros³ych, rozdawa³ Komuniê ¶w., udziela³ schronienia i pomocy biednym, przewodniczy³ nabo¿eñstwom, co, wobec zarz±dzeñ okupanta by³o bardzo niebezpieczne. Wkrótce stosunki Piotra z w³adzami japoñskimi sta³y siê wrogie, szczególnie gdy starano siê wywieraæ nacisk na miejscowych przywódców, by zerwano z chrze¶cijañstwem i przywrócono poligamiê. Piotrowi To Rot zabroniono prowadzenia jakiejkolwiek dzia³alno¶ci, a nastêpnie aresztowano go. Po kilku dniach zosta³ jednak zwolniony. Ponownie aresztowano go w kwietniu 1945 r. na podstawie fa³szywego donosu i poddano torturom. Po farsie procesu skazano go na dwa miesi±ce wiêzienia. Traktowany by³ gorzej ni¿ pozostali wiê¼niowie, a mimo to pozostawa³ pogodny i wytrwa³ w wierze. Tu¿ przed koñcem kary, specjalnie przyby³y, lekarz japoñski zabi³ go zastrzykiem z trucizn±. W³adze japoñskie orzek³y, i¿ Piotr To Rot zmar³ na malariê i wyda³y cia³o rodzinie. Na pogrzeb Piotra To Rota przyby³o wielu rodaków. Na jego grobie umieszczono napis: A martir ure ra lotu – Mêczennik za wiarê.

Piotr To Rot by³ wzorem katechisty, swoje zaanga¿owanie umacnia³ modlitw± i czêst± Komuni± ¶w. Mia³ szczególny dar nawi±zywania kontaktu z tymi, którzy odeszli od Ko¶cio³a i potrzebowali pomocy. Bezgranicznie ufa³ Bogu. O jego postawie ¶wiadcz± s³owa, wypowiedziane podczas jednego z nalotów: Smutno jest gin±æ pod bombami lub od kuli, ale piêknie jest umrzeæ za wiarê. Czeka nas bowiem nagroda w niebie. Moim obowi±zkiem jest umrzeæ za Ojca, Syna i Ducha ¦wiêtego oraz za mój lud.

Proces beatyfikacyjny rozpoczêto oficjalnie 13 stycz-nia 1985 r. w g³ównej siedzibie misji Vunapopena na Nowej Brytanii. B³ogos³awionym og³osi³ Piotra To Rota Ojciec ¦wiêty Jan Pawe³ II podczas pielgrzymki do Papui Nowej Gwinei 17 stycznia 1995 r. Powiedzia³ przy tym: Przed Ko¶cio³em w Papui Nowej Gwinei beatyfikacja Piotra To Rota otwiera nowy okres chrze¶cijañskiej dojrza³o¶ci. W ka¿dym kraju pierwszy rodzimy mêczennik wyznacza nowy pocz±tek.

Oprac. JMJ
Zdjêcia: archiwum, ks. Dariusz Wo¼niak SAC