Strona główna arrow Nr 76 (3/2016) arrow Apostolstwo i Ewangelizacja misją Kościoła Katolickiego w Świecie - 4
Apostolstwo i Ewangelizacja misją Kościoła Katolickiego w Świecie - 4 Drukuj Poleć znajomemu
MISJE A EWANGELIZACJA
APOSTOLSTWO I EWANGELIZACJA MISJĄ KOŚCIOŁA KATOLICKIEGO W ŚWIECIE (4)


ks. RHEtymologii terminu ewangelizacja doszukiwać się należy również w języku greckim. Słowo euangelion oznacza: dobra nowina, radosna wiadomość, ewangelia, a w formach odczasownikowych, pochodzących od greckiego czasownika euangelidzo: głoszący, przekazujący, krzewiący dobrą nowinę.

    Należy zwrócić jednak uwagę na pewien szczegół. Otóż, jak trafnie zauważa ks. Czesław Parzyszek SAC, w dokumentach Soboru Watykańskiego II, na określenie wszelkiej działalności ewangelizacyjnej Kościoła odnajdujemy słowo mocno osadzone w tradycji katolickiej – apostolstwo, natomiast termin ewangelizacja jest późniejszy. Jest nośnikiem do końca nieokreślonych treści. Choć sporadycznie pojawia się w dokumentach Soboru, to użyty jest okazjonalnie i w różnych kontekstach, ale zawsze występuje w stosunku do podejmowanego przez Kościół apostolstwa. Pojęcie ewangelizacja jest zatem wtórne wobec pojęcia apostolstwo. Posługiwanie się tym terminem na gruncie teologii katolickiej ma szczególne znaczenie w kontekście ekumenicznym. Słowo ewangelizacja ma swoje źródło w języku teologii wspólnot Kościoła protestanckiego i wspólnot poprotestanckich. Ewangelizacja w ich rozumieniu to – inaczej mówiąc – głoszenie słowa Bożego według protestanckiej zasady sola Scriptura pośród ludzi, aby doprowadzić ich do nawrócenia na protestantyzm. W roku 1817 słowo to weszło do protestanckiej misjologii, stając się synonimem, stosowanego przede wszystkim w katolicyzmie, słowa misje.
Wybitny polski znawca teologii laikatu ks. Eugeniusz Weron SAC zdecydowanie twierdził, że pojęcie apostolstwo „zawiera i wyraża przede wszystkim życie i działalność Kościoła, a więc jego urzeczywistnienie się w konkretnych warunkach. Wszak przez apostolstwo Kościół ciągle się staje, wzrasta, ogarnia coraz to nowe zespoły ludzkie i dziedziny ich życia” (E. Weron, Apostolstwo powszechne, Poznań 1987, s. 15).
Między pojęciami apostolstwo i ewangelizacja zachodzi spójność. Ksiądz Weron zauważył, że nazwa ewangelizacja pokrywa się z tradycyjną, katolicką nazwą apostolstwo, choć w słowie ewangelizacja na pierwszy plan, jak już to wcześniej zauważyliśmy, wysuwa się kwestia głoszenia słowa.
Biorąc pod uwagę wymowę tekstów biblijnych, ewangelizacja to przede wszystkim „synonim przepowiadania kerygmatycznego i proklamacja zbawienia w Jezusie Chrystusie tym, którzy Go nie znają” (W. Przyczyna, Teologia ewangelizacji, Kraków 1992, s. 26). Rozumiana maksymalnie szeroko ewangelizacja obejmuje swoim zasięgiem całą misję Kościoła. „Treść całego Jego życia stanowi «traditio Evangelii» – głoszenie i przekazywanie Ewangelii, która jest mocą Bożą ku zbawieniu dla każdego wierzącego (por. Rz 1,16), a w swej najgłębszej istocie jest tożsama z osobą Jezusem Chrystusem” (1 Kor 1,24)” (NDTPAE 2).
Dopiero w nauczaniu papieża Jana Pawła II mamy do czynienia z wyrażeniem nowa ewangelizacja. Rozpowszechniony i używany dzisiaj termin nowa ewangelizacja jest wieloznaczny. Można stosować go w znaczeniu ewangelizacji odnowionej i ponowionej. Inaczej mówiąc, w sensie ewangelizacji pierwszej i powtórnej. Pierwsza ewangelizacja odnosi się ściśle do pracy chrześcijan nad pozyskaniem nowych wyznawców wśród tych, którzy dotąd nie znali nauczania Jezusa i Jego Kościoła. Ewangelizacją powtórną możemy natomiast nazwać procesy reewangelizacyjne wśród ludzi ochrzczonych, którzy z różnych powodów odłączyli się od Kościoła bądź osłabła ich gorliwość w życiu wiarą. W terminie nowa ewangelizacja można widzieć tylko pastoralny aforyzm, zakładający nowatorski program aktywności Kościoła we współczesnym świecie, innowację w zakresie metod pracy w duszpasterstwie lub prekursorski ruch o charakterze ewangelizacyjno-misyjnym w obrębie Kościoła powszechnego. Sformułowanie to posiada następujący zakres semantyczny: w sensie wąskim, nowa ewangelizacja sprowadza się tylko do pierwszego głoszenia Ewangelii, rozpoczynającego wiarę i wyznanie chrześcijańskie w czasach ziemskiego życia oraz nauczania Jezusa Chrystusa i Jego apostołów. W sensie szerokim, nowa ewangelizacja utożsamiana jest z głoszeniem Chrystusa hodie. Dokonuje się poprzez świadectwo życia chrześcijan i głoszenie słowa Bożego dzisiaj. Zatem zachodzi różnica pomiędzy pojęciami ewangelizacja a nowa ewangelizacja.
    Jasno należy stwierdzić, że wezwanie do nowej ewangelizacji nie stanowi nigdy w historii katolickiej myśli teologicznej zerwania z przeszłością i bogatą Tradycją Kościoła, lecz jest bezpośrednim nawiązaniem do owoców wielowiekowego nauczania Kościoła i jest odwołaniem się do Jego różnorakich doświadczeń na przestrzeni wieków. Sama ewangelizacja nigdy nie niesie ze sobą rewolucji w Kościele, ale ewolucję form głoszenia w nim dotąd kerygmatu, przy roztropnym wykorzystaniu osiągnięć nauki i po mądrej, historyczno- socjologicznej ocenie rzeczywistości. Można śmiało stwierdzić, że jest przedłużeniem i urzeczywistnieniem Jezusa Chrystusa w Kościele, który nadal zbawia człowieka w konkretnych okolicznościach. Jak zauważa J. E. Bifet, który wniósł niemały wkład do współczesnej teologii, jest to ciągle ta sama ewangelizacja, która domaga się zauważenia i oceny zachodzących zmian w świecie o charakterze społeczno-kulturowym. Stąd wniosek, że zarówno apostolstwo, ewangelizacja, jak i nowa ewangelizacja nie są dla Kościoła faktem historycznym, wspominaniem, powtarzaniem, ale dynamicznym stanem Kościoła, przez który on nadal urzeczywistnia się dzięki kształtowaniu chrześcijan oraz pozyskiwaniu nowych uczniów dla Jezusa, w celu budowania królestwa Bożego w świecie.
Jednak nie należy w dziele ewangelizowania świata popełnić błędu aktywizmu, opartego na przesłankach wynikających jedynie z osiągnięć ludzkiego intelektu i doświadczeń. Należy pamiętać o aspekcie teologicznym omawianego zagadnienia. Kościół mocno wierzy w skuteczność głoszenia Jezusa Chrystusa dzięki mocy i natchnieniu Ducha Świętego, który jest motorem napędzającym w Kościele i stawia przed nim wciąż nowe wyzwania oraz prowadzi ludzi do poznania i naśladowania Trójjedynego Boga chrześcijan.

Ks. Radosław B. Herka SAC,
katechetyk, pedagog religii,
doktorant w Zakładzie Teologii Praktycznej
Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu