Strona główna arrow Nr 75 (2/2016) arrow Cudze chwalicie ... Ks. Alojzy Majewski SAC
Cudze chwalicie ... Ks. Alojzy Majewski SAC Drukuj Poleć znajomemu
CUDZE CHWALICIE…
KS. ALOJZY MAJEWSKI SAC
ks. Alojzy Majewski
 
 
 
     Urodził się 25 kwietnia 1869 roku w Brunswałdzie (Braunswalde; obecnie Gościszewo) k. Sztumu, w diecezji warmińskiej. Uczęszczał do gimnazjum Collegium Marianum w Pelplinie. Za swoje przekonania patriotyczne nie został dopuszczony do zdawania matury. Zmuszony był ją złożyć w gimnazjum w Malborku. Studia filozoficzno-teologiczne odbył w WSD w Braniewie. Święcenia kapłańskie otrzymał 29 marca 1894 roku we Fromborku z rąk bpa Andrzeja Thiela. Przez 8 lat był kapłanem diecezjalnym, pracując duszpastersko w Biskupcu Warmińskim (wikariusz), Sząbruku k. Gietrzwałdu (administrator parafii) oraz Świętej Lipce (wikariusz). W tym czasie poznał późniejszych pallotynów – Augustyna Zarazę i Wojciecha Turowskiego. Podczas pobytu u swoich krewnych w Niemczech poznał niedolę polskich emigrantów, dlatego, obserwując działalność niemieckich pallotynów, zapragnął, aby przeszczepić Pobożne Stowarzyszenie Misyjne na ziemie polskie.
Ksiądz Alojzy wstąpił do Stowarzyszenia 7 marca 1901 roku w Limburgu (Niemcy), a 24 czerwca otrzymał sutannę pallotyńską. Pierwszą profesję złożył 24 czerwca 1902 roku. Po odbyciu nowicjatu nie wyjechał bezpośrednio do Polski, ale w ramach próby na misje do Kamerunu. Razem z nim wyjechało 4 współbraci. Na misjach przebywał w latach 1902-06. Przydzielono go do stacji misyjnej w nadbrzeżnym Kribi. Tam też 21 września 1905 roku złożył wieczną profesję na ręce ks. Heinricha Vietera. Pozwolenie na powrót do ojczyzny otrzymał dzięki życzliwości Maxa Kugelmanna, wówczas wyższego przełożonego Stowarzyszenia. W Limburgu pojawił się 3 lipca 1906 roku.
W 1907 wyjechał do Rzymu. Wiosną tego roku, po otrzymaniu w Rzymie osobistej zgody generała na erygowanie placówki na ziemiach polskich, wraz z ks. Alojzym Hübnerem czynił starania o założenie domu w zaborze rosyjskim i austriackim (Kraków, Lwów). W październiku 1907 roku obaj skierowali się do abpa lwowskiego Józefa Bilczewskiego, który zaproponował im placówkę w Jajkowcach-Antoniówce, jedną z filii parafii Kochawina (Antoniówka to polska część ukraińskiej wsi Jajkowce, 10 km od miejsca pielgrzymkowego), leżącą niedaleko Żydaczowa i Stryja.
Rada Generalna na posiedzeniu 23 października 1907 roku podjęła decyzję przyjęcia Antoniówki i 11 listopada sprowadzili się tam pallotyni. Ksiądz Majewski rozpoczął wydawanie miesięcznika „Królowa Apostołów” (1908; nakład 10 000 egz.), organu Stowarzyszenia, który oprócz spraw religijnych i informacyjnych miał łączyć Polaków ze wszystkich trzech zaborów, budząc nadzieję i krzepiąc ducha narodowego w społeczeństwie nękanym przez zaborców. Nakreślił w nim szczegółowy program pracy pallotynów, przekazywał skutecznie swoje idee i werbował na polskich ziemiach kandydatów do Stowarzyszenia. Alojzy Majewski zorganizował w Antoniówce nowicjat (był tam do 1913) i szkołę (1908), a następnie zdecydował się na budowę gimnazjum i seminarium na Kopcu k. Wadowic (akt kupna z 11.06.1909). Uzyskał na to kanoniczne zatwierdzenie generała Stowarzyszenia i księcia Jana kard. Puzyny, bpa krakowskiego. Zakład ten otrzymał nazwę Collegium Marianum, zgodnie ze złożonym przez ks. A. Majewskiego ślubem, że młodzież kapłańską będzie wychowywał w duchu maryjnym oraz na pamiątkę własnych studiów w zakładzie o tej samej nazwie w Pelplinie na Pomorzu. Już we wrześniu 1909 roku przyjął 27 chłopców; gimnazjum prowadzono w duchu religijno-patriotycznym (w 1931 uzyskało prawa państwowe).
W 1913 roku  ks. Majewski zakupił dom w Bochni, przeznaczony na nowicjat, wyższe seminarium i centralę duszpasterstwa emigrantów polskich. Pierwsza wojna światowa zniszczyła Stowarzyszenie na ziemiach polskich; sprzedano Antoniówkę (1915), domy w Bochni (1920) i Nakle n. Notecią (1921). Pozostał tylko jeden dom na Kopcu i tam ks. Majewski pełnił funkcję rektora w latach 1909-17 i 1920-22. Oprócz tego pełnił w tym okresie obowiązki ekonoma, profesora Collegium, wychowawcy młodzieży, redaktora „Królowej Apostołów”, a w okresie I wojny światowej mistrza nowicjatu oraz superiora Polskiego Dystryktu (Okręgu) Stowarzyszenia (1909-25). Do wybuchu I wojny światowej zbudował na Kopcu kościół i nadbudował piętro w zachodnim skrzydle gmachu.
Ksiądz Majewski największą wagę przykładał do pracy na rzecz polskich emigrantów. Dzięki temu udało mu się wychować wielu wspaniałych kapłanów, którzy całkowicie zaangażowali się w działalność dla dobra Kościoła za granicą. Posłannictwo misyjne polskich pallotynów było też szczególnie podkreślane przez ks. A. Majewskiego, stąd zakładane pierwsze pallotyńskie domy na ziemiach polskich nazywał domami misyjnymi. Z problemami misji zapoznawał osobiście społeczeństwo niemieckie i polskie, posyłając artykuły o misjach do niemieckich gazet: „Stern der Heiden”, „Kleine Kamerunbibliothek” czy na łamy polskich pism wydawanych przez pallotynów, jak: „Królowa Apostołów”, „Mały Apostoł”, „Przegląd Katolicki”, „Posiew” czy „Rodzina Polska”. Sprawy misyjne dominują też w jego książkach, m.in. znana jest jego trylogia misyjna: Podróż misyjna do Afryki (Wadowice 1927), Cztery lata wśród Murzynów (Warszawa 1928), Świat murzyński (Warszawa 1930) – powstała 25 lat po powrocie z misji, na bazie dziennika podróży i aktualnie czynionych notatek i zapisków – oraz Latorośle afrykańskie (Warszawa brw). W Limburgu wydał An der Südküste Kameruns. Skizzen und Plauderein aus dem Leben der Schwarzen (1914), natomiast ks. Hermann Skolaster SAC opisał działalność misyjną ks. Majewskiego w książce Die Pallottiner in Kamerun. 25 Jahre Missionsarbeit (Limburg 1924).
W 1925 roku ks. Alojzy złożył swoją rezygnację z przełożeństwa i odtąd zajmował się współpracownikami pallotyńskimi, dla których tworzył od 1930 roku Koła, głosił rekolekcje zamknięte, organizował zjazdy i comiesięczne dni skupienia. Jeździł z projekcją filmów, intensywnie pisał oraz tłumaczył książki i liczne artykuły propagujące apostolstwo ludzi świeckich (np. Czcigodny sługa Boży ksiądz Wincenty Pallotti, poprzednik Akcji Katolickiej 1795-1850, Warszawa 1933; Ona zetrze głowę twoją, Warszawa 1935). W okresie międzywojennym liczono kilka tysięcy współpracowników świeckich ukształtowanych w duchu apostolskim, należących do ZAK. Ksiądz Alojzy przyczynił się również do sprowadzenia sióstr pallotynek do Polski (1934).
Ksiądz Majewski jest założycielem i redaktorem Wydawnictwa Księży Pallotynów. Przez wiele lat redagował czasopisma wydawane przez pallotynów: miesięczniki „Królowa Apostołów” (1908-33), „Kalendarz Królowej Apostołów” (1920, 1924-40), „Mały Apostoł” (1922-32) i „Rodzina Polska” (1927-28) oraz kwartalnik „Apostoł wśród Świata” (1928-33, 1939), przeznaczony dla współpracowników pallotyńskich.
Wybuch II wojny światowej zastał go w Warszawie, przy ul. Krakowskie Przedmieście 71, gdzie mieszkał. Od 3 do 11 października 1939 roku był więziony na Pawiaku, a następnie udał się do Tomczyc k. Nowego Miasta n. Pilicą, do swoich przyjaciół – państwa Bonieckich. W ich domu urządzono kaplicę dla okolicznych mieszkańców. Później z powodu aresztowania Stanisława Bonieckiego przez okupantów przeniósł się od połowy 1941 do państwa Boruckich w Borowinie, w parafii Klwów, gdzie obsługiwał w czasie okupacji miejscową kaplicę, przeznaczając wszystkie swe pieniądze na jej remonty i funkcjonowanie; zbudował nową wieżę i kapliczkę poświęconą Matce Bożej. W Borowinie w 1944 roku obchodził swój jubileusz 50-lecia kapłaństwa.
Tam też zmarł 12 listopada 1947 roku. Przy jego śmierci obecny był ks. radca Józef Wróbel; przybył tam 10 listopada, przywożąc list prowincjała Stanisława Czapli z okazji 40-lecia osiedlenia się pallotynów na ziemiach polskich, który podkreślał zasługi ks. Majewskiego i wyrażał podziękowania prowincji za „wszystkie trudy i cierpienia, jakimi naznaczone zostały wszystkie prace dla dobra Stowarzyszenia” (list z 5.11.1947). Został pochowany na cmentarzu pallotyńskim w Wadowicach.

ks. St. Tylus SACKs. dr Stanisław Tylus SAC,
pracownik naukowy w Instytucie Leksykografii KUL