Strona główna arrow Meksyk arrow Nieco o Meksyku
Nieco o Meksyku Drukuj Poleć znajomemu
Meksyk jest krajem należącym kulturowo do Ameryki Łacińskiej. Zajmuje obszar 1972546 km2, zamieszki-wany przez ok. 93 mln ludności. Stanowią ją Metysi (55%), Indianie – potomkowie Majów, Azteków, Olmeków i Zapoteków (29%), biali (15%) oraz Kreole i Mulaci.

Prawie 2/3 kraju zajmuje Wyżyna Meksykańska (wys.1000-1200 m n.p.m.), poprzedzielana przez obniżenia terenu, doliny rzeczne i bloki górskie na mniejsze regiony. Otaczają ją łańcuchy górskie Sierra Madre Zachodnia i Sierra Madre Wschodnia, osiągające wysokość ponad 3000 m, a niektóre szczyty przekraczają nawet 5000 m n.p.m. Po obu stronach Wyżyny rozciągają się nizinne równiny przybrzeżne. Na zachodnim wybrzeżu znajduje się górzysty Półwysep Kalifornijski. W całym kraju jest wiele wulkanów.

Częste są trzęsienia ziemi. W północnej i środkowej części kraju panuje klimat zwrotnikowy, a w południowej – podzwrotnikowy. Stolica kraju, miasto Meksyk, jest jednym z największych miast na świecie. Zostało zbudowane na miejscu starożytnej stolicy Azteków Tenochtitlan.

Obecna kultura meksykańska została ukształtowana przez zetknięcie rodzimej kultury indiańskiej, zwanej dziś prekolumbijską oraz tej, którą wnieśli...
... koloniści hiszpańscy.

Hiszpanie odkryli Meksyk w 1523 r. W ślad za nimi przybyli franciszkanie, którzy na mocy bulli papieskiej otrzymali misję założenia Kościoła w Meksyku. Zbudowali konwent w pobliżu ruin Tenohtitlan, dawnego miasta Azteków. Plemiona indiańskie, zamieszkujące Meksyk w chwili odkrycia ich przez Hiszpanów, miały wysoko rozwiniętą własną cywilizację. Indianie mieli własne pismo, znali matematykę i astronomię, posługiwali się bardzo dokładnym kalendarzem, byli znakomitymi architektami. W sprzeczności z tak wysokim rozwojem wiedzy pozostawały ich umiejętności rolnicze.


Katolicyzm w Meksyku jest bardzo silnie związany z kultem maryjnym, a szczególnie z osobą Matki Bożej z Guadalupe, zwanej Matką Kościoła latynoamerykańskiego. Jej świątynia powstała w miejscu wskazanym przez Indianina, któremu Maryja się ukazała.

Objawienie Maryi nastąpiło w kilka zaledwie lat po rozpoczęciu ewangelizacji. Za jej początek uważa się rok 1524, kiedy to za Hiszpanami przybyło tu pierwszych 12 franciszkanów, wysłanych przez papieża Adriana VI. W ślad za franciszkanami do Meksyku przybyli dominikanie, augustianie oraz jezuici. Misjonarze zakładali parafie indiańskie (tzw. „doktryny”), uczyli tubylców prawd wiary chrześcijańskiej i udzielali sakramentów. Żyjąc zgodnie z ideałami św. Franciszka, zdobywali sobie stopniowo zaufanie Indian.

Szybko zdali sobie sprawę, że ewangelizacja w języku hiszpańskim, bez znajomości kultury i mentalności tubylców, przynosi słabe wyniki. Starali się więc poznać język i obyczaje Indian. Opracowali nawet katechizmy dwujęzyczne i obrazkowe.

Misjonarze opisali instytucje, tradycje i obyczaje Meksyku (Nowej Hiszpanii). Budowali szkoły, w których uczyli języka hiszpańskiego, łaciny, gramatyki, muzyki i rzemiosła. Wznosili też szpitale, zakładali kasy samopomocy, z których utrzymywano szkoły i klasztory oraz tworzyli systemy nawadniające i kanalizacyjne. W dzieło ewangelizacji została włączona także sztuka. Powstała „nowohiszpańska” szkoła malarstwa i rzeźby, głównie o tematyce religijnej.
Od końca XVI oraz przez cały XVII w. szczególnie intensywną działalność prowadzili jezuici.

Meksyk, jako jedna z pierwszych kolonii hiszpańskich, rozpoczął walkę zbrojną o niepodległość w 1810 r., ukoronowaną proklamowaniem niepodległości. 21 września 1821 r. władzę przejęły siły wrogie Kościołowi. Uniemożliwiano spełnianie jego misji, pozbawiano dóbr, prześladowano i aresztowano kapłanów. Również przeciwko Kościołowi zwróciła się rewolucja meksykańska. Nasiliły się prześladowania religijne. Wydalono większość biskupów, kapłanów więziono, zsyłano, wielu zamordowano. Siostry zakonne wyrzucano z klasztorów, sprofanowano wiele kościołów, zamknięto większość szkół katolickich. Odebrano Kościołowi osobowość prawną.

Szczytowy okres prześladowań Kościoła przypadł na lata 1926-1929. Zdesperowani biskupi zdecydowali się na wstrzymanie sprawowania kultu w całym państwie. Na budynkach kościołów powiewały czarne flagi, tabernakula pozostawały otwarte i puste, nie udzielano sakramentów świętych. Księża odprawiali Msze św. prywatnie i w ukryciu. Zaczął się tworzyć bierny opór przeciwko propagandzie antykościelnej. Dopiero jednak po dłu-gich i trudnych negocjacjach między przedstawicielami Kościoła i rządu zawarto układ, który umożliwił pokojowe współistnienie, chociaż nie zmienił sytuacji prawnej Kościoła. Okres krwawych prześladowań skończył się dopiero w 1940 r.

Sytuacja zmieniła się po dojściu do władzy Carlosa Salinasa de Gontari, rzecznika dialogu i realistycznej polityki. Do poprawy stosunków przyczyniły się też dwukrotne odwiedziny Meksyku przez papieża Jana Pawła II (1979 i 1990 r.). Od września 1992 r. rozpoczął się okres współpracy rządu i Kościoła katolickiego, opartej „na wzajemnym szacunku i zaufaniu”, choć uprzedzenia do Kościoła pokutują do dziś. Jan Paweł II odwiedził Meksyk jeszcze trzykrotnie – w latach 1993, 1999 oraz 2002.

22 listopada 1992 r., w uroczystość Chrystusa Króla Wszechświata, Ojciec Święty Jan Paweł II wyniósł na ołtarze 25 męczenników meksykańskich (22 kapłanów i 3 osoby świeckie), którzy ponieśli śmierć za wiarę w latach 1915-1937 oraz założycielkę Zgromadzenia Córek Najświętszego Serca Jezusowego, matkę Marię de Jesus Sacramentado Venegas.

Meksyk nie jest krajem spokojnym. Nasila się przemoc na tle rywalizacji między kartelami narkotykowymi, dążącymi do całkowitego przejęcia kontroli handlu narkotykami. Od 2006 r. trwa wojna narkotykowa, w której straciło życie już ponad 50 tys. osób. Władze kraju wypowiedziały bezwzględną walkę kartelom. Mają w niej poparcie Kościoła. Wielu duchownych jest też ofiarami tej wojny. Dochodzi też do napadów rabunkowych na świątynie.

W stolicy Meksyku w dniach 14-18 stycznia 2009 odbyło się VI Światowe Spotkanie Rodzin, w którym uczestniczyło 10 tys. osób z 98 krajów.

Kościół angażuje się także w obronę praw człowieka, życia i rodziny.

W marcu 2012 r. Meksyk odwiedził papież Benedykt XVI, podkreślając, iż przybywa tu „jako pielgrzym wiary, nadziei i miłości” i pozostawiając „wezwanie do ludu meksykańskiego, aby był wierny samemu sobie i nie dał się zastraszyć siłom zła, aby był mężny i pracował nad tym, aby żywotne soki jego korzeni chrześcijańskich pozwalały rozkwitnąć jego teraźniejszości i przyszłości”.

Oprac. Jolanta Fidura
 
SMS misje