2 lutego obchodzimy ¶wiêto Ofiarowania Pañskiego. Prorok Malachiasz przepowiedzia³ to wydarzenie, pisz±c: „Przybêdzie do swej ¶wi±tyni Pan, którego oczekujecie” (Ml 3,1). Dzieciê Jezus, wniesione na rêkach Maryi, przysz³o do swojej w³asno¶ci...
Ofiarowanie Pañskie nale¿y do jednych z najdawniejszych ¶wi±t obchodzonych w Ko¶ciele katolickim i jest silnie zakorzenione w Starym Testamencie. ¯ydzi pamiêtali o tragicznych wydarzeniach, które mia³y miejsce podczas niewoli egipskiej. Bóg, karz±c kraj faraona, pos³a³ anio³a ¶mierci, który zabiera³ ze sob± wszystkich pierworodnych synów. Straszna kara nie dotknê³a tylko Izraelitów. Na pami±tkê tych wydarzeñ ka¿de pierwsze dziecko p³ci mêskiej by³o od tej pory po¶wiêcane Bogu i nale¿a³o je wykupiæ. Ojciec musia³ wyp³aciæ kap³anowi piêæ „¶wiêtych” szekli. Matka natomiast po 40 dniach ...
... od urodzenia ch³opca - w ramach w³asnego rytualnego oczyszczenia - musia³a z³o¿yæ w ¶wi±tyni baranka lub parê go³êbi albo synogarlic. Maryja i Józef, bêd±c pos³usznymi wobec nakazów prawa, przynie¶li Dzieciê Jezus do jerozolimskiej ¶wi±tyni, jednak ich wizyta w Domu Bo¿ym by³a szczególna...
Odkupienie zamiast wykupu
Kiedy wczytamy siê dok³adnie w s³owa Ewangelii o Ofiarowaniu Pañskim, dostrze¿emy, ¿e Józef nie dokona³ wykupu. Opiekun Jezusa nie dope³ni³ tego obrzêdu, bo nie by³ rzeczywistym Ojcem dziecka Maryi. Prawo ¿ydowskie mówi³o, ¿e je¶li kto¶ nie zosta³ wykupiony jako dziecko, mia³ spe³niæ ten obowi±zek sam, jako doros³y. Ka¿de pierwociny (a wiêc zarówno cz³owiek, jak i zwierzê) musia³o przej¶æ ten ceremonia³. W przypadku niedope³nienia prawa nale¿a³o takiego cz³owieka po¶wieciæ Bogu przez zabicie.
Pocz±tkowo ka¿dy pierworodny w Izraelu by³ po¶wiêcany Bogu i oddawany na s³u¿bê kap³añsk±. Kiedy ten obowi±zek przejêli Lewici, wymagany by³ jedynie wykup. Jezus wype³ni³ ten przepis do koñca. W prefacji wielkanocnej s³yszymy: „On sta³ siê Kap³anem, O³tarzem i Barankiem ofiarnym”. On by³ pierworodnym Boga, wiêc prawo do Jego wykupu mia³ tylko sam Bóg. Przez oddanie Go we w³adanie ¶mierci, wykupi³ wszystkich do prawdziwego i wiecznego ¿ycia. ¯aden cz³owiek nie móg³ sprawiæ, by wykup uwalnia³ od grzechu i ¶mierci. Tak± warto¶æ móg³ nadaæ tylko Stwórca.
Zapowied¼ zbawienia i bólu
Ofiarowanie Pañskie nazywano ¶wiêtem oczyszczenia. Podkre¶lano wolê wyzwolenia siê kobiety z dziedzictwa grzechu Ewy i zwrócenia siê ku ¶wiat³u £aski Bo¿ej. Maryja tak¿e podda³a siê temu ceremonia³owi, zgodnie z nakazem Prawa. Nie musia³a jednak tego robiæ, nie dotkn±³ jej bowiem grzech pierworodny, a Jezusa poczê³a i urodzi³a w dziewictwie.
Ten dzieñ obchodzono tak¿e jako ¶wiêto spotkania. Podkre¶lano, ¿e podczas ofiarowania w ¶wi±tyni po raz pierwszy ma³ego Jezusa zobaczyli ci, którzy go wyczekiwali. Symeon i Anna byli przedstawicielami wszystkich czekaj±cych z wiar± na Mesjasza.
Scena z jerozolimskiej ¶wi±tyni inspirowa³a wielu malarzy. Dzie³a przedstawiaj±ce to wielkie wydarzenie ³±czy jedno: na ka¿dym z obrazów Maryja nad o³tarzem (symbolem ofiary) podaje Dzieciê Jezus bogobojnemu starcowi.
Spotkanie z Mesjaszem przynios³o rado¶æ, bo wreszcie zaczê³y spe³niaæ siê proroctwa. Oto nadesz³o obiecane zbawienie. Niestety, osoba Jezusa bêdzie te¿ powodem roz³amu, On sam do¶wiadczy cierpienia, aby wype³ni³a siê do koñca wola Jego Ojca.
Symeona mo¿na nazwaæ nowotestamentowym prorokiem, który przewidzia³ przysz³e wydarzenia. Starzec nie og³osi³ tego wszystkim ludziom. Pierwsz±, która us³ysza³a przepowiedniê, by³a Maryja. Us³ysza³a tak¿e: „A Twoj± duszê miecz przeniknie...”. Ofiarowanie mia³o J± przygotowaæ na przysz³± mêkê i ¶mieræ jedynego Syna.
Przyj¶cie na ¶wiat Jezusa, oprócz rado¶ci i poczucia spe³niania siê zapowiedzianych przed wiekami proroctw, przynios³o ze sob± tak¿e smutek i ból. Ju¿ same narodziny oraz ofiarowanie powi±zane by³y ze ¶mierci±, cierpieniem i odrzuceniem. Nie wiemy, jak zareagowa³a Maryja na s³owa Symeona. Ewangelista pisze, ¿e gdy rodzice Jezusa wype³nili swoje obowi±zki wzglêdem Boga, wrócili do Nazaretu. Ten moment na pewno nie odszed³ jednak w zapomnienie...
Ciemno¶æ nas nie ogarnie...
Ofiarowanie Pañskie w polskiej tradycji nazywane jest ¶wiêtem Matki Bo¿ej Gromnicznej. Tego dnia przychodzimy do ko¶cio³a ze ¶wiecami, które podczas Mszy ¶w. zostaj± po¶wiêcone. P³omieñ ma nam przypominaæ o ¦wiat³o¶ci Wiecznej, czyli o Jezusie. Przez wieki ¶wiêto nabra³o charakteru maryjnego. Pamiêtajmy, ¿e Maryja jest T±, która przynios³a ¦wiat³o na ziemiê. Ona daje nam Jezusa, ale tego dnia to Jezus jest postaci± pierwszoplanow±.
Gromnice mia³y chroniæ od wszelkiego z³a. Zapalano je podczas gwa³townych burz i stawiono w oknie, prosz±c o ratunek Matkê Boga. ¦wiecê do dzi¶ wk³ada siê w rêce umieraj±cych. W takich chwilach wskazuje ona na ¶wiat³o ¿ycia wiecznego, do którego wprowadza nas Chrystus. Gromnica jest wówczas symbolem czuwania.
Na obrazkach przedstawia siê Matkê Bo¿± Gromniczn± id±c± przez u¶pion± wie¶. Ma ona na g³owie chustê, w rêku za¶ trzyma ¶wiecê. W oddali widaæ stado wilków, które chc± dostaæ siê do domostw ludzkich; odpêdza je ¶wiat³o gromnicy. Ta symboliczna scena przypomina, ¿e Maryja broni nas przed z³em, ilekroæ J± o to poprosimy. Jest przecie¿ Matk± ¦wiat³o¶ci ¦wiata...
Agnieszka Wawryniuk
Za opoka.pl |
